top of page

16.11.2026

5 dni temu
2 minut(y) czytania

Aszchabad. Miasto z innego świata

Wczoraj w TVN24 BiS obejrzałem dokument o Turkmenistanie. Wiedziałem, że to jeden z najbardziej zamkniętych krajów świata, ale nie miałem pojęcia, jak osobliwa jest jego stolica — Aszchabad.

Wyobraźcie sobie miasto pełne monumentalnych budynków wyłożonych białym marmurem, szerokich alei, złotych pomników i fontann. Wszystko wygląda niemal nierealnie, jak makieta miasta przyszłości. W 2013 roku Aszchabad trafił do Księgi Rekordów Guinnessa za największe zagęszczenie budynków pokrytych białym marmurem. Na obszarze 22 kilometrów kwadratowych naliczono ich aż 543. Do tego dochodzą kolejne rekordy — między innymi ogromne kompleksy fontann i diabelski młyn ukryty wewnątrz budynku.

Ale to jeszcze nie wszystko. W Aszchabadzie nawet samochody muszą pasować do wizji idealnie białego miasta. Na ulicach dominują auta białe i srebrne, ponieważ władze od lat ograniczają poruszanie się samochodami w innych kolorach. Ciemne i jaskrawe pojazdy mogą nie zostać wpuszczone do reprezentacyjnych części stolicy. Co więcej, samochody muszą być nieskazitelnie czyste. Jeśli ktoś wraca z podróży po pustynnych drogach, powinien najpierw odwiedzić myjnię. Brudne auto może bowiem zostać zatrzymane przez policję. Trudno uwierzyć, że w XXI wieku kolor i czystość samochodu mogą decydować o możliwości poruszania się po mieście.

Jeszcze bardziej zdumiały mnie historie związane z tamtejszą władzą. Pierwszy prezydent Turkmenistanu, Saparmurat Nijazow, postanowił nawet zmienić nazwy miesięcy i dni tygodnia. Styczeń nazwał własnym przydomkiem — Turkmenbaszy, kwiecień imieniem swojej matki, a wrzesień tytułem napisanej przez siebie książki. Dopiero kilka lat po jego śmierci przywrócono tradycyjny kalendarz.

Najbardziej uderza jednak kontrast. Z jednej strony niewyobrażalny przepych, marmur, złoto i wielkie inwestycje. Z drugiej — kraj, w którym wolność słowa jest mocno ograniczona, a codzienność mieszkańców wygląda zupełnie inaczej niż reprezentacyjne ulice stolicy.

I właśnie dlatego Aszchabad tak mnie zaciekawił. Nie dlatego, że chciałbym podziwiać tamtejszą władzę czy jej pomniki. Chciałbym zobaczyć na własne oczy to przedziwne miasto, przejść się jego szerokimi alejami, przyjrzeć się architekturze i spróbować zrozumieć, jak naprawdę wygląda życie w tak niezwykłym miejscu.

Dopisuję więc Aszchabad do listy miejsc, które chciałbym kiedyś odwiedzić. Chociaż podejrzewam, że byłaby to jedna z bardziej osobliwych podróży w moim życiu.

bottom of page